THAM VẤN TÂM LÝ

The Vietnamese blog of Counseling Psychology

GIÚP ĐỠ MỘT NGƯỜI BẠN

Posted by Ngo Minh Uy on 24/10/2008

Giúp Đỡ Một Người Bạn
(Liệu pháp giúp đỡ)

Lê Thị Minh Tâm *
Tài Liệu tham khảo: TS. W. Walkup, D.Min: Helping a friend

Khi một người bạn gặp vấn đề, lo lắng băn khoăn, hoặc suy nhược; khi một người bạn gặp khó khăn hay bị đột quỵ, chúng ta thường gọi sự giúp đỡ từ các nhà chuyên môn. Chúng ta cố gắng mang họ đến bệnh viện, đến phòng khám, phòng tư vấn… Nhưng rất ít người trong chúng ta được huấn luyện cách để giúp đỡ bạn bè hoặc người thân của mình khi họ lo lắng hoặc suy nhược.

Để chăm sóc và hỗ trợ người mà chúng ta quan tâm đó là một thách thức mà chúng ta phải cố gắng vượt qua. Chúng ta cần phải biết một số cách đơn giản giúp đỡ một người bạn theo một liệu pháp cá nhân cụ thể. Vậy các câu hỏi đặt ra là: Chúng ta làm gì để giúp đỡ họ? và tại sao phải giúp đỡ họ? Bài viết này nỗ lực giúp chúng ta có thể giúp đỡ bạn bè hay người thân của mình trước khi chuyển họ đến gặp nhà trị liệu theo một liệu pháp giúp đỡ cụ thể như sau:

Một số giải pháp áp dụng trong trường hợp giúp đỡ một người bạn như sau:
(1) Lắng nghe là bước đầu tiên để giúp một người bạn
Khi bạn của bạn biết rằng bạn thật sự quan tâm đến họ, thường họ sẽ trải lòng ra với bạn. Khi lắng nghe bạn sẽ nhận ra người bạn của mình đang có vấn đề gì. Bạn có thể sẽ nhận ra anh/cô ta đang gặp khó khăn hay đang ở trong tình trạng bị mắc kẹt trong một sự việc gì đó, ví dụ đang bị buồn phiền, suy nhược… Bạn sẽ nhận ra rằng bạn của bạn đang cần sự giúp đỡ.

Nếu bạn thật sự lắng nghe, bạn sẽ cảm nhận rằng bạn của bạn đang thật sự muốn nghe các thông tin phản hồi từ bạn. Bằng cách lắng nghe tích cực bạn có thể chia sẻ ý kiến cũng như những suy nghĩ và đề xuất cho bạn của bạn. Lắng nghe một người bạn đang ở trong tâm trạng khủng hoảng sẽ giúp bạn thắt chặt tình bạn và đó là cơ hội mà bạn có thể giúp họ vượt qua được khủng hoảng và đau khổ trước mắt. Việc quan tâm của bạn có thể đếm được. Tuy nhiên rất khó thể hiện là bạn có đủ thời gian để chia sẻ với họ hay không. Hãy đảm bảo rằng bạn có đủ thời gian và năng lượng cần thiết trước khi mở lòng đón nhận vấn đề của bạn mình. Nếu như bạn không đảm bảo thời gian và sẵn sàng cho việc lắng nghe có thể dẫn đến tình trạng chán nản và ảnh hưởng xấu đến mối quan hệ của các bạn.

(2) Thấu cảm: cố gắng nhìn nhận vấn đề dưới cách nhìn và quan điểm của bạn của bạn chứ không phải từ bản thân bạn
Nếu bạn hy vọng rằng có thể có cách giúp đỡ một người bạn theo một liêu pháp cụ thể, bạn phải khám phá được những điều gì thật sự có ý nghĩa đối với anh/cô ta. Thường thì bạn có thể tìm hiểu các thông tin về quá khứ, nó có thể là nguyên nhân làm cho bạn của bạn cảm thấy có một sức em lớn đang đè nặng trên vai anh ta. Mất việc lần thứ 2 khác với mất việc lần thứ nhất, bị điểm thấp lấn thứ 3 có một sự khác nhau thích đáng hơn lần một. Bị người yêu bỏ lần này có thể là khác so với những lần khác…

Nhiều người nghĩ rằng vấn đề họ gặp phải là nguyên nhân đến từ bên ngoài, ví dụ họ gặp phải vấn đề này bởi vì cha mẹ họ không tốt, mối quan hệ của họ với thầy cô hoặc bạn bè, đồng nghiệp không tốt. Quá trình dẫn đến việc này rất phức tạp bởi vì bạn đang giúp một người mà bạn nhận ra rằng có một số yếu tố làm cho họ bị đau khổ, suy sụp có thể đến từ những tác nhân bên trong của người ấy, từ thái độ, quan điểm, cách hiểu vấn đề … Với vai trò là một người bạn, giúp bạn của bạn nhận ra rằng một vài vấn đề nghiêm trọng mà anh/cô ta có thể thay đổi được thông qua việc thay đổi bản thân anh ta. Anh ta không nên đợi đến khi cha mẹ, ông chủ, một người nào khác thay đổi, hoặc tuổi thơ của anh ta thay đổi thì anh ta mới có thể thay đổi bản thân.

Bạn có thể nhận ra rằng anh/cô ta cần sự giúp đỡ của bạn hơn những gì bạn có thể cung cấp cho họ. Tuy nhiên, bạn không thể cho rằng cô/anh ta sẽ đồng ý rằng đó là một vấn đề nghiệm trọng nhất thiết phải cần sự giúp đỡ của bạn. Điều này cần phải có thời gian. Nó sẽ giúp bạn hiểu phải tốn bao lâu cô/anh ta sẽ cảm thấy vấn đề và bao lâu thì vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn. Bạn có lẽ sẽ tìm thấy rằng vấn đề sẽ trở nên nghiêm trọng và nó sẽ tác động xấu đến sức khỏe và tinh thần của cô/anh ta. Nếu bạn biết rằng người đó đã vượt quá ngưỡng chịu đựng của họ và bạn biết rằng những lần tiếp theo anh/cô ta sẽ lập lại hành vi tượng tự như vậy. Bạn cần phải nhận ra rằng đối tượng này đang thật sự gặp chuyện rắc rối. Bạn có thể nhấn mạnh rằng đây là lần thứ 3 anh ta cảm thấy đau đớn hoặc lo lắng về việc đó.

Bạn có lẽ sẽ không hiểu tại sao bạn của bạn bị đau đớn, nhưng bạn có thể nhận ra rằng cô/anh ta đang chịu đựng, và cô/anh ta không nhật thiết phải giữ các kinh nghiệm về chuyện buồn phiền đó ở trong lòng. Bạn có thể quan sát nếu cảm nhận cô/anh ta có những mong đợi âm thầm bên trong nhưng không được đáp ứng làm cho cô/anh ta cảm nhận mối quan hệ thật sự tồi tệ, thất vọng, và đau khổ về tình trạng đó. Bạn có thể nói với cô/anh ta rằng rất khó để mà nói ra những điều mà cô/anh ta đang suy nghĩ, tuy nhiên bạn có thể nói với cô/anh ta rằng việc nói ra đựợc có thể giúp cô/anh ta giải tỏa cảm xúc hơn là giữ nó ở trong lòng.

(3) Mong đợi một cách tương đối:
Thường ít có ai nhận ra rằng họ đang phải tốn thời gian và tiền bạc cho vấn đề của họ. Thỉnh thoảng họ quy trách nhiệm cho cha mẹ hay những người khác. Bản thân bạn đôi khi cũng cảm thấy có lỗi hoặc không cảm thấy thoải mái khi bị thất bại trong việc giúp đỡ một ai đó.

Trong trường hợp này giống như việc bạn chăm sóc một đứa trẻ, nếu bạn bỏ thời gian chơi cùng với anh ta, lắng nghe tích cực và hết mình, nếu bạn tìm thấy mục tiêu giúp đỡ , anh/cô ta sẽ tiếp nhận lời khuyên của bạn. Tuy nhiên điều này cũng cần thời gian, và đừng chán nản hoặc cảm thấy mình có lỗi khi không giúp được bạn của mình, hoặc cho rằng mình đã đánh mất một người bạn tốt. Kết quả dự đoán là thỉnh thoảng bạn của bạn tiếp nhận ý kiến và lới khuyên cũng như các liệu pháp mà bạn đưa ra và điều đó thật sự có ích cho anh/cô ta và vực anh/cô ta trở lại bình thường. Thông thường thì bước đầu tiên họ lắng nghe, cân nhắc về ý kiến của bạn sau đó thì họ mới đưa ra quyết định.

(4) Biết chuyên gia và giới thiệu họ họặc chuyển bạn của bạn đến
Nếu bạn biết một chuyên gia nào đó và giới thiệu bạn của bạn đến, anh/cô ta sẽ rất tin chuyên gia đó thông qua sự giới thiệu của bạn. Điều đó có nghĩa là bạn đang tìm sự hỗ trợ từ một chuyện gia cụ thể. Bạn có thể gọi điện đễn đến trung tâm, đến BS và đến chuyên viên tư vấn để thảo luận về tình trạng của bạn, điều này giúp bạn có thể ra một quyết định đúng đắn và chọn lựa các dịch vụ hỗ trợ cho bạn của bạn một cách hợp lý nhất.

Vấn đề đặt ra:
Tại sao chúng ta cố gắng giúp đỡ mọi người?

Không có gì hài lòng hơn việc bạn đang giúp đỡ hỗ trợ những người mà bạn yêu quý và quan tâm. Đó là bước đầu tiên để xây dựng cuộc sống hiệu quả trong các mối quan hệ tốt đẹp. Giữ mối quan hệ bên một người bạn có một ý nghĩa quan trọng để chia sẻ cuộc sống thăng trầm trong tương lai. Khi bạn được yêu thương, hay bạn cảm thấy có ý nghĩa với một người nào đó, bạn sẽ cảm nhận những giây phút quý báu và đầy ý nghĩa khi giúp đỡ họ. Bằng nhiều cách khác nhau bạn của chúng ta sẽ cảm thấy tự do, thỏa mái để thể hiện tình yêu thương và sự quan tâm, bởi vì chúng ta có dũng khí, kiên trì và quan tâm giúp đỡ họ.

Chúc các bạn thành công!
_______________________________
* Thạc sỹ, Giảng viên khoa Tâm lý học, trường Đại học KHXH&NV Tp. Hồ Chí Minh

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: