THAM VẤN TÂM LÝ

The Vietnamese blog of Counseling Psychology

Hỏi đáp #1

Posted by Ngo Minh Uy on 02/10/2008

Câu hỏi:
1. Trang tham vấn tâm lý có chi tiết đó là “bước liều”. Tham vấn viên (TVV) chỉ sử dụng kỹ năng này khi thân chủ (TC) mình đã đủ mạnh. Như vậy khi nào gọi là TC đã đủ mạnh? Cho ví dụ.

2. TVV phải đặt lợi ích của TC là ưu tiên có nghĩa là sao? Cho ví dụ.

(Nguyễn Quốc Giang, ngành CTXH, Đại học Đồng Tháp, quocgiang2007@gmail.com)


Trả lời:
1. Cái gọi là “bước liều” thực ra là kỹ năng “đối đầu/ trực diện” với TC (confronting), vì thế nó có thể mang tính “thách thức” TC. Kỹ năng này cần thiết trong một số trường hợp tuy vậy cần phải cân nhắc khi sử dụng. Đương nhiên khi đã làm việc có kinh nghiệm nhiều thì không phải quá vất vả trong việc xác định lúc nào hoặc tình huống nào nên sử dụng.

Trong một số trường hợp, TVV nhận thấy TC dường như cứ muốn né tránh những vấn đề liên quan đến những khó khăn của họ. Ví dụ: Một người đàn ông gặp TVV với những phàn nàn về sự “thiếu chăm sóc” của bà vợ và muốn nhà tâm lý chỉ cách để giải quyết. TVV nhận thấy vấn đề ông muốn giúp đỡ có liên quan trực tiếp đến những hành vi nghiện rượu và bạo hành của ông. Trong thời điểm khởi đầu này TVV không cần thiết phải đối đầu với ông chồng về chuyện ông ta nghiện rượu và bạo hành nhưng sau một vài buổi tham vấn khi nhận thấy ông chồng có khuynh hướng phủ nhận những vấn đề của bản thân và thay vào đó là đổ lỗi cho bà vợ. Lúc này TVV có thể nghĩ đến việc sử dụng kỹ năng đối đầu, trực diện với những vấn đề của ông ta.

Mục đích của việc “đối đầu” này không phải để “dạy cho ông ta một bài học” mà là giúp (có tính thúc đẩy mạnh) ông ta phải đi vào bản chất của vấn đề khó khăn của chính ông ta. TVV có thể đặt vấn đề: “Thưa anh, qua thời gian làm việc với anh tôi thấy rằng vấn đề này có liên quan trực tiếp đến việc nghiện rượu và hành vi bạo hành của anh với vợ. Anh nghĩ như thế nào về điều tôi vừa nêu?” Hoặc những câu đặt vấn đề khác tương tự như vậy.

Tuy nhiên như đã nói, phải cẩn thận vì nếu trong thời điểm TC chưa sẵn sàng, hay cụ thể là chưa có sự tin tưởng trong mối quan hệ với TVV thì có thể sẽ làm cho vấn đề của TC tệ hơn theo các hướng có thể sau đây: 1) Bỏ ngang cuộc tham vấn vì ông ra chưa sẵn sàng để nhìn nhận những vấn đề của mình; 2) Tăng lên sự dằn vặt một cách quá đáng; 3) Bắt đầu đề phòng hơn và từ đó sẽ không thoải mái trong việc nói chuyện với chuyên viên nữa…

Như vậy lúc nào TC đủ mạnh là một “cảm giác” dựa nhiều trên sự nhạy cảm của chính TVV. Rất khó hoặc có thể nói là không có một chuẩn mực hoặc những quy định cụ thể nào để khẳng định lúc nào đó là TC “đủ mạnh”. Khi một TVV được đào tạo và giám sát tốt cộng với kinh nghiệm làm việc được tích lũy, TVV đó sẽ dễ dàng trong việc xác định lúc nào là TC đã đủ mạnh.

2. Lợi ích của TC phải là ưu tiên hàng đầu đơn giản bởi vì đặc trưng/ bản chất của nghề tham vấn là giúp TC chứ không phải mang lại lợi ích cho TVV. Mặt khác khi đã xác định TC là khách hàng thì lợi ích của TC mặc nhiên phải là điều quan trọng nhất trong hoạt động tham vấn. Vì thế, khi TVV nhận thấy rằng những vấn đề cá nhân của mình có thể gây ảnh hưởng không tích cực lên TC thì TVV phải ngưng lại việc tham vấn cho TC để tránh những điều gây hại tiềm ẩn cho thân chủ.

Nên nhớ rằng TVV là người có thể có nhiều thân chủ nhưng TC thì chỉ có một TVV mà thôi. Diễn dịch rộng ra, nếu TVV không có TC thì họ cùng lắm là bị ảnh hưởng đến một mức độ thu nhập, nhưng nếu TC không có TVV (một chuyên viên cụ thể) thì rất có thể họ không giải quyết được vấn đề khó khăn và/ hoặc đau khổ của họ.

Tuy vậy cũng cần lưu ý việc ưu tiên cho những ích lợi của TC trong việc giải quyết những khó khăn của họ chứ không phải là chiều theo hoặc thực hiện theo những gì họ muốn. Ví dụ: Một thân chủ đề nghị TVV nghe anh ta/ chị ta kể lể về những khó khăn, những tình tiết trong cuộc đời của họ… khi mà thời gian của buổi tham vấn đã hết. Có thể một lần nào đó trong tình huống TC quá xúc động TVV có thể ngồi nghe mà không có ảnh hưởng lớn nhưng nếu điều đó cứ diễn ra nhiều lần thì TVV cần nhận định được rằng: Vì lợi ích của thân chủ, chuyên viên phải “mạnh mẽ” đề nghị thân chủ ngưng câu chuyện và sẽ bàn chuyện đó vào buổi hẹn kế tiếp. Ngược lại là việc chiều theo ý muốn của thân chủ bằng cách tiếp tục ngồi nghe kể lể, điều này suy cho cùng là không vì lợi ích của thân chủ.

Một ví dụ khác là trường hợp TC có ý định tự tử hoặc giết người. Trong trường hợp này TVV phải có trách nhiệm trao đổi với TC cụ thể và giải thích cho TC hiểu TVV trong trường hợp này buộc phải thông báo với người thân/ người có trách nhiệm về ý định tự tử của TC, và đó là vì lợi ích của chính TC mà không bị vi phạm vào nguyên tắc bảo mật thông tin (confidential).

Mời các bạn tham khảo thêm những thông tin sâu hơn và chi tiết hơn trong các giáo trình của ngành tham vấn tâm lý.

BKK 02/10/-08
Ngô Minh Uy

Một phản hồi to “Hỏi đáp #1”

  1. Nga said

    Em vô tình đọc được trang này và em thấy rất ấn tượng. Và em cũng có hai câu hỏi muốn nhờ anh Uy và mọi người giúp em:
    _ Thứ nhất là: em đang muốn tìm hiểu về tham vấn ở Việt Nam. Các thông tin về các trung tâm tham vấn ở Miền Bắc thì em có thể tìm hiểu và biết được, nhưng ở trong Nam t hì em không rõ lăm. Em có thấy Anh Uy nói anh rất am hiểu về tham vấn ở Việt Nam. Vì thế em rất mong anh Uy có thể giúp được em ạ.
    – Thứ hai là: em thấy anh Uy nói là cộng tác viên của mình có cả những sinh viên chuyên ngành tham vấn trị liệu, mà theo em được biết thì hiện ở Việt Nam mình chưa có mã ngành cũng như mã nghề tham vấn trị liệu. Nếu như anh biết ở đâu có đào tạo sinh viên tham vấn trị liệu thì anh giới thiệu cho em với nhé vì em cũng muốn theo học ngành này, và nếu như anh biết được ai đang theo học hoặc đã tốt nghiệp từ chuyên ngành này thì anh có thể giới thiệu cho em một vài địa chỉ được chứ ạ! Em cảm ơn anh rất nhiều, mong sớm nhận được câu trả lời của ah

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: