THAM VẤN TÂM LÝ

The Vietnamese blog of Counseling Psychology

ĐIỀU KIỆN PHÁT TRIỂN NGHỀ THAM VẤN VÀ TRỊ LIỆU TÂM LÝ (1)

Posted by Ngo Minh Uy on 27/08/2008

A. Vấn đề chung
1. Tham vấn và trị liệu tâm lý

Tham vấn và trị liệu được xác định là hai lĩnh vực nghề nghiệp khác nhau, tuy vậy trong một khía cạnh khác và có tính phù hợp với bối cảnh Việt Nam, tham vấn và trị liệu có thể được xem như là cùng một lĩnh vực nghề nghiệp với những cấp độ khác nhau tùy thuộc vào người hành nghề và nguồn đào tạo của người đó.

Về các định nghĩa cụ thể của tham vấn và trị liệu tâm lý, xin vui lòng tham khảo thêm trong các tài liệu chuyên ngành hoặc trên các trang tin điện tử bằng tiếng Việt như www.tamlytrilieu.com hoặc https://thamvantamly.wordpress.com

2. Người hành nghề
Đảm bảo được đào tạo ở một cấp độ tối thiểu được quy định tùy thuộc bối cảnh từng quốc gia. Tại các nước phát triển, chỉ những người có trình độ tiến sỹ chuyên ngành mới được phép hành nghề độc lập, riêng lĩnh vực tham vấn hôn nhân và gia đình thì trình độ thạc sỹ là đủ. Tuy vậy, nhiều quốc gia hiện nay chấp nhận người có trình độ thạc sỹ chuyên ngành được hành nghề độc lập, và những người có trình độ cử nhân có thể tham gia hành nghề trong những tổ chức, trung tâm được đảm bảo chuyên môn bởi người phụ trách chuyên môn hoặc giám sát của tổ chức, trung tâm đó.

Người hành nghề độc lập buộc phải có chứng nhận tư cách hành nghề hoặc giấy phép hành nghề tùy thuộc vào quy định và bối cảnh của từng quốc gia.

Người hành nghề chuyên nghiệp cũng được xác định là người làm việc toàn thời gian trong lĩnh vực tham vấn và trị liệu.

B. Điều kiện phát triển cho người hành nghề
1. Đào tạo và đào tạo liên tục

Tất cả những ai đang hành nghề hoặc muốn hành nghề tham vấn và trị liệu tâm lý đòi buộc phải trải qua quá trình đào tạo chuyên môn hoặc những quá trình đào tạo không chính quy khác với chất lượng tương đương.

Các chương trình đào tạo được cung cấp bởi các trường đại học và các học viện chuyên ngành. Vấn đề này là trách nhiệm của các nhà đào tạo, họ phải nghiên cứu để hoàn chỉnh một chương trình đào tạo có thể cung cấp được các kiến thức và kỹ năng hành nghề tối thiểu ở bậc cử nhân, đồng thời hướng đến việc xây dựng chương trình đào tạo chuyên ngành tham vấn và trị liệu bậc thạc sỹ tương ứng với thế giới. Các chương trình đào tạo liên tục được cung cấp bởi các trường đại học, các học viện và kể cả các hiệp hội và trung tâm thực hành tâm lý với nội dung chính yếu là nâng cao kiến thức và kỹ năng thực hành, cập nhật những lý thuyết và liệu pháp mới…

2. Kinh nghiệm phát triển nghề nghiệp (PDE), thực tập và giám sát
Bên cạnh chương trình đào tạo chuyên ngành, tất cả những người đang hành nghề hoặc muốn hành nghề tham vấn và trị liệu tâm lý phải trải qua các quá trình: 1). Phát triển kinh nghiệm nghề nghiệp (PDE – Professional Development Experiences), gồm việc tham quan tìm hiểu các cơ sở hành nghề, quan sát chuyên viên trong các buổi trị liệu, dự các hội thảo chuyên ngành… (trung bình 60 giờ); và 2). Thực tập chuyên ngành dưới sự giám sát của những người đang hành nghề có trình độ từ thạc sỹ trở lên và có hiểu biết về những nguyên tắc và nội dung của việc giám sát (tối thiểu từ 120 – 180 giờ).

3. Tài liệu, giáo trình và tạp chí chuyên ngành
Giáo trình và nhất là tạp chí chuyên ngành là hai nguồn tư liệu chính yếu để tham khảo và học tập nâng cao cho những người đang hành nghề hoặc muốn hành nghề tham vấn và trị liệu tâm lý. Những chuyên viên và sinh viên Việt Nam phải ý thức về việc nâng cao khả năng Anh ngữ để có thể tiếp cận với những nguồn thông tin cấp một từ những giáo trình và tạp chí chuyên ngành bằng tiếng Anh.

Các chuyên viên và sinh viên Việt Nam cũng có thể tham khảo những nguồn thông tin thông qua các bài giảng và tài liệu bằng tiếng Việt được trình bày trực tiếp hoặc đăng tải trên các trang thông tin điện tử hiện nay tại Việt Nam

4. Nghiên cứu và xuất bản
Tất cả những người đang hành nghề và kể cả sinh viên được khuyến khích để tiến hành các nghiên cứu theo đúng chuẩn mực khoa học (cá nhân hoặc nhóm) những vấn đề liên quan đến lĩnh vực tham vấn và trị liệu ngay trong môi trường làm việc của mình hoặc mở rộng. Các kết quả nghiên cứu có thể được công bố thông qua các hội thảo, hội nghị chuyên ngành hoặc xuất bản trên các tạp chí chuyên ngành tại Việt Nam (Tạp chí tâm lý học) và trên thế giới (bằng tiếng Anh và theo tiêu chuẩn APA phiên bản 5).

5. Hội thảo và hội nghị chuyên ngành
Hội thảo và hội nghị chuyên ngành là hai hoạt động thường xuyên mang tính định kỳ và chính thức như là một diễn đàn để những người đang hành nghề trình bày những kết quả nghiên cứu mới của mình, để trao đổi những kinh nghiệm chuyên môn với các đồng nghiệp khác, và đồng thời cũng là nơi để sinh viên học hỏi những bài học chuyên môn mang tính cập nhật mới nhất về tình hình phát triển của lĩnh vực tham vấn và trị liệu.

6. Tư cách hành nghề
Tại nhiều quốc gia trên thế giới, việc chứng nhận tư cách hành nghề được thực hiện bởi những hiệp hội nghề nghiệp mà không nhất thiết phải là những cơ quan nhà nước. Trong bối cảnh Việt Nam, chúng ta đang và sẽ phải nỗ lực hơn để có thể có một tổ chức nhằm chứng nhận tư cách nghề nghiệp tham vấn và trị liệu tâm lý cho những người đang hoặc muốn hành nghề.

Tất cả những người hành nghề trên thế giới hiện nay cũng có thể đăng ký chứng nhận tư cách nghề nghiệp thông qua tổ chức NBCC-I (National Board for Certified Counselors – International). Những người này được hướng dẫn để tham gia một bài sát hạch về những vấn đề liên quan đến lĩnh vực tham vấn tâm lý.

Điều kiện để được chứng nhận là: 1). Trình độ chuyên môn được đào tạo tùy theo quy định của từng quốc gia hoặc tổ chức cấp chứng nhận; 2). Thời gian thực tập có giám sát; và 3). Tư cách pháp nhân và tư cách đạo đức.

C. Điều kiện cho việc phát triển ngành nghề
___________________________________
Ngô Minh Uy (2008). Báo cáo đề dẫn. Họp mặt những người làm tham vấn và trị liệu tâm lý. Tp. HCM.
___________________________________
Tham khảo
Byrne, R. H. (1995). Becoming a master counselor: Introduction to the profession. CA: Brooks/Cole

3 phản hồi to “ĐIỀU KIỆN PHÁT TRIỂN NGHỀ THAM VẤN VÀ TRỊ LIỆU TÂM LÝ (1)”

  1. […] VẤN VÀ TRỊ LIỆU TÂM LÝ (2) Posted on August 27, 2008 by Ngo Minh Uy Xem phần (1) tại đây […]

  2. Nhungha said

    Cảm ơn chú, cháu đã nhận được mail của chú.
    Hiện tại, cháu đang làm đề tài luận văn tốt nghiệp về hoạt động tham vấn trong các bệnh viện. Nhận thấy là mặc dù tham vấn còn mới mẻ với nhiều người VN ta, tham vấn trong bệnh viện vì thế cũng không có nhiều tài liệu trong nước nói đến (Theo cháu tìm hiểu thì là vậy). Nhưng đi vào lĩnh vực này , cháu thấy đây còn là một khoảng trống, mà nhu cầu thực tế trong các bệnh viện lại có xu hướng tăng lên. Xin mạnh dạn được hỏi chú, cháu không tìm thấy được quá trình hình thành và phát triển tham vấn tâm lý trong bệnh viện. Như vậy thì do đây là hoạt động còn quá mới nên không có hay tại cháu chưa tìm thấy được các tài liệu này ? Và nếu là có lịch sử hình thành thì chú có thể giúp cháu một chút thông tin được không ạ.
    Xin cảm ơn chú .

    • Chào em,

      Trước hết tôi rất hoan nghênh và đánh giá cao về ý tưởng làm nghiên cứu của em. Tôi sẵn sàng hỗ trợ trong giới hạn của mình. Sau đây là một số gợi ý và trả lời:

      1. Như có nói trong thư trước, hiện trong các bệnh viện (tôi đã nêu tên trong thư trước) người ta quen với khái niệm Tâm lý trị liệu nhiều hơn là Tham vấn, trừ trường hợp bệnh viện tâm thần Trung Ương 2 tại Biên Hoà có Khu Tham vấn tâm lý dành cho bệnh nhân/ thân chủ ngoại trú. Thực tế, tôi vẫn chưa có cơ hội tìm hiểu xem trong các bệnh viện các nước người ta có cung cấp dịch vụ Tham vấn tâm lý hay không. Tuy nhiên theo tôi nghĩ, em có thể dùng chung hai khái niệm này trong nghiên cứu của em, trong phần giới thiệu giới hạn hoặc thuật ngữ liên quan đến đề tài nghiên cứu. Em có thể tham khảo thêm thông tin về sự phân biệt giữa Tham vấn và Trị liệu trong các tài liệu mà em có (trong blog thamvantamly.wordpress.com cũng có một bài nói về điều này).

      2. Theo như tôi biết thì chưa có ai tại VN nói/ viết về lịch sử Tham vấn tâm lý trong bệnh viện, như thế có thể em là người đầu tiên có đóng góp để viết về điều này. Có thể sẽ có chút khó khăn để viết nhưng nếu em làm được thì sẽ là một đóng góp có giá trị cho ngành. Tuy nhiên, trong từng bệnh viện, từng khoa/ đơn vị tâm lý trong bệnh viện chắc chắn sẽ có tài liệu chi tiết về lịch sử của việc hình thành và phát triển tham vấn/ trị liệu tâm lý tại bệnh viện (khoa/ đơn vị) của họ.

      3. Vì thế, tôi gợi ý em đến trực tiếp tại các bệnh viện mà tôi đã nêu tên trong thư trước để liên hệ tìm hiểu và viết về lịch sử của tham vấn/ trị liệu trong bệnh viện. Tiện thể, tôi cũng xin lưu ý về vấn đề tế nhị trong việc liên hệ trực tiếp các bệnh viện, đó là vấn đề giao tiếp và trình bày nguyện vọng của mình, cố gắng làm sao cho nhẹ nhàng, khiêm nhường và rõ ràng nhất về những gì mình cần. Có thể có một số vị là người đứng đầu đơn vị/ khoa bận công việc hoặc chưa muốn cung cấp thông tin (vì một lý do nào đó), tuy nhiên tôi hy vọng là mọi người sẽ hỗ trợ em hết lòng.

      Chúc em mọi điều tốt lành và thành công.
      Bangkok 30/05/2009
      Ngô Minh Uy

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: